Armenia w sercu Gdańska. Pięć dni pełnych sztuki, tradycji i polsko-ormiańskiej przyjaźni

Armenia w sercu Gdańska. Pięć dni pełnych sztuki, tradycji i polsko-ormiańskiej przyjaźni

Dni Ormiańskie w Gdańsku 2026 za nami. Przez pięć sierpniowych dni, od 11 do 15 sierpnia, siedziba Związku Ormiańskiego przy ul. Mariackiej 34/36 oraz kościół św. Piotra i Pawła stały się miejscami spotkań z Armenią – jej historią, sztuką, muzyką, tradycją i niezwykłą gościnnością.
Od wielu lat Związek Ormiański w Gdańsku, w czasie trwania Jarmarku św. Dominika, organizuje wydarzenie, którego celem jest przybliżanie mieszkańcom Gdańska i odwiedzającym miasto bogatego dziedzictwa Armenii. Tegoroczna edycja została zrealizowana i dofinansowana ze środków Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Urzędu Miasta Gdańska. Honorowy patronat nad wydarzeniem objęli J.E. Alexander Arzoumanian, Ambasador Republiki Armenii w Polsce, oraz Aleksandra Dulkiewicz, Prezydent Miasta Gdańska.

Już pierwszy wieczór pokazał, że Mariacka po raz kolejny stanie się miejscem szczególnym – pełnym ludzi, rozmów, muzyki i serdeczności. Gości przywitał „Walc maskarada” Arama Chaczaturiana w wykonaniu gdańskiego duetu Ambra Duo – Szymona Ciszewskiego na wiolonczeli i Radosława Klajny na akordeonie. Muzyka ormiańskiego kompozytora zabrzmiała w miejscu, gdzie historia dwóch narodów spotyka się ze współczesnością.

„Mistrz i jego uczeń” – spotkanie ze sztuką
Pierwszy dzień Dni Ormiańskich poświęcony był przede wszystkim sztuce. Otwarto wystawę „Uczeń i Mistrz”, prezentującą twórczość wybitnego ormiańskiego artysty i pedagoga Ary Bekaryana oraz jego ucznia Gagika Parsamyana, prezesa Związku Ormiańskiego w Gdańsku.
Jak podkreślano podczas spotkania, tytuł wystawy można odczytać rwnież jako „Mistrz i jego uczeń”, ponieważ relacja między Bekaryanem a Parsamyanem wykraczała poza tradycyjną relację nauczyciel–student. Była również spotkaniem dwóch artystycznych osobowości i przekazywaniem doświadczenia, wartości oraz określonego spojrzenia na sztukę.

Gagik Parsamyan urodził się w 1957 roku w Eczmiadzynie – duchowym centrum Armenii. Dorastał w otoczeniu niezwykłej przyrody, zabytków i symboli, w cieniu najstarszej chrześcijańskiej katedry oraz wpatrzony w świętą dla Ormian górę Ararat. Swoją edukację artystyczną rozpoczął w Liceum Sztuk Pięknych im. Panosa Terlemaziana, a następnie studiował w Akademii Sztuk Pięknych w Erywaniu, gdzie trafił do pracowni Ary Bekaryana.

To właśnie relacja z profesorem miała, jak wspomina artysta, ogromny wpływ nie tylko na jego twórczość, ale również na kształtowanie artystycznej i etycznej postawy. Podczas spotkania zaprezentowano film biograficzny poświęcony mistrzowi, a sylwetkę Ary Bekaryana przybliżyła Gayane Davtyan, fundatorka Art PR i agencji turystycznej BAMOS Armenia.

Pierwszy wieczór zakończył koncert Ambra Duo. Licznie zgromadzona publiczność bardzo ciepło przyjęła artystów, a atmosfera spotkania od początku pokazała, że Dni Ormiańskie są czymś więcej niż tylko cyklem wydarzeń kulturalnych. To przede wszystkim spotkanie ludzi.

Armenia poprzez naturę i film
12 sierpnia uczestnicy ponownie spotkali się przy ul. Mariackiej. Tym razem tematem wieczoru był Park Dendrologiczny Arboretum „Sośniaki” w Gyulagarak w Armenii. Film i prelekcję poprowadził Levon Gabrielyan, dyrektor firmy ECO SYSTEM oraz były dyrektor Kompleksu Parków-Rezerwatów Ministerstwa Środowiska Republiki Armenii. Spotkanie było kolejną okazją do spojrzenia na Armenię nie tylko przez pryzmat jej historii i zabytków, ale również niezwykłego krajobrazu, przyrody i działań związanych z jej ochroną. Także tego dnia siedziba Związku wypełniła się gośćmi. Rozmowy po projekcji przeciągały się, a uczestnicy chętnie dzielili się swoimi wrażeniami i pytaniami.

Kolejna rocznica powstania Związku Ormiańskiego w Gdańsku
13 sierpnia był dniem szczególnym dla gospodarzy. W kolejną ocznicę otwarcia siedziby Związku Ormiańskiego w Gdańsku przedstawiono sprawozdanie z działalności organizacji za rok 2025/2026. Była to chwila podsumowań, ale także okazja do przypomnienia, jak wiele przez te lata udało się stworzyć. Związek pod kierownictwem Gagika Parsamyana oraz Tadeusza Serockiego stał się miejscem spotkań, prezentacji sztuki, rozmów o Armenii, a także przestrzenią rozwijania relacji między Polską i Armenią. Trudno nie zauważyć, że niewielka siedziba przy Mariackiej ma wyjątkową atmosferę. Każde spotkanie jest tu okazją do rozmowy, poznania nowych ludzi i doświadczenia charakterystycznej dla społeczności ormiańskiej otwartości i gościnności.

„Poznaj Armenię” – podróż sentymentalna
14 sierpnia uczestnicy zostali zaproszeni na kilkugodzinne spotkanie „Poznaj Armenię”. W godzinach od 13.00 do 19.00 Gayane Davtyan i Hripsime Khanamiryan z Erywania zabierały gości w podróż po Armenii. Była historia, kultura, codzienność i współczesne oblicze kraju. Nie zabrakło także tego, co w każdej podróży szczególnie łączy ludzi – wspólnego stołu. Goście mogli skosztować tradycyjnych potraw ormiańskich.

Mariacka ponownie tętniła życiem. Przybywało gości, trwały rozmowy, a osoby, które po raz pierwszy odwiedziły siedzibę Związku, mogły przekonać się, że jest to miejsce stworzone nie tylko dla Ormian, lecz także dla wszystkich, którzy chcą poznawać Armenię i jej kulturę

Ostatni dzień obchodów, 15 sierpnia, miał szczególny charakter. O godz. 13.30 w kościele św. Piotra i Pawła w Gdańsku przy ul. Żabi Kruk 3 odprawiona została Msza Święta w obrządku ormiańskim, sprawowana przez księdza wardapetę. Zgodnie z ormiańską tradycją odbył się również obrzęd poświęcenia winogron. Po Mszy Świętej tradycyjnie uczestnicy spotkali się przy chaczkarze – charakterystycznym dla kultury ormiańskiej kamieniu krzyżowym, będącym symbolem wiary, pamięci i historii. Był to moment wyciszenia, wspólnej pamięci i rozmowy, który pięknie zamknął pięciodniowy cykl wydarzeń.

Gdańsk ponownie stało się miejscem spotkania dwóch kultur. Tegoroczne Dni Ormiańskie pokazały po raz kolejny, że kultura potrafi tworzyć prawdziwe mosty. Wystawa, muzyka, film, historia, wspólny posiłek i modlitwa stały się przestrzenią spotkania ludzi różnych środowisk, których połączyła ciekawość Armenii i szacunek dla jej dziedzictwa.

Szczególne podziękowania należą się wszystkim osobom i instytucjom, które wsparły organizację wydarzenia: Ministerstwu Spraw Wewnętrznych, Administracji, Urzędowi Miasta Gdańska oraz parafii św. Piotra i Pawła w Gdańsku oraz Portalowi Gdańsk Miasto Marzeń oraz redaktor naczelnej p. Beacie Lewandowskiej.

Ważną częścią tegorocznych obchodów byli również goście z Armenii: Gayane Davtyan, Hripsime Khanamiryan oraz Levon Gabrielyan, których obecność wzbogaciła program i pozwoliła spojrzeć na Armenię z perspektywy jej mieszkańców i znawców.

Gościnne progi Związku Ormiańskiego w Gdańsku odwiedziły również Patrycjuszki Gdańskie – grupa pań, które poprzez swoją działalność przypominają o bogatej historii, tradycjach i obyczajach dawnego Gdańska. Ich obecność podczas Dni Ormiańskich była kolejnym pięknym przykładem tego, jak kultura może łączyć ludzi ponad granicami i epokami.

Patrycjuszki nie poprzestały jednak na samym spotkaniu. Przygotowały dla gospodarzy i zaproszonych gości pokaz dawnych tańców, przenosząc wszystkich na chwilę w czasy historycznego Gdańska. Była to dla wielu osób prawdziwa niespodzianka. Ormiańscy goście z dużym zainteresowaniem obserwowali tańce, a atmosfera szybko stała się bardzo swobodna i radosna. Elegancja dawnych strojów gdańskich mieszczanek, muzyka i choreografia spotkały się z niezwykle ciepłym przyjęciem również przechodniów.
Ten nieoczekiwany akcent pokazał, że podczas Dni Ormiańskich nie tylko poznawaliśmy Armenię, ale również mogliśmy podzielić się tym, co najpiękniejsze w naszej własnej tradycji. Dawny Gdańsk spotkał się z Armenią – przy muzyce, tańcu, uśmiechu i wspólnej radości.

Dla Portalu Informacyjno – Kulturalno – Publicystycznego Gdańsk Miasto Marzeń tegoroczne Dni Ormiańskie były również ważnym momentem naszej współpracy ze Związkiem Ormiańskim. Od sierpnia ubiegłego roku Portal promuje działalność Związku i obejmuje patronatem medialnym jego wydarzenia dzięki zaangażowaniu red. n. p. Beaty Lewandowskiej. To dla nas szczególne miejsce na kulturalnej mapie Gdańska – miejsce, w którym rzeczywiście rozwija się współpraca międzynarodowa, a przyjaźń polsko-ormiańska nabiera bardzo konkretnego, ludzkiego wymiaru.

Tegoroczne Dni Ormiańskie zakończyły się, ale pozostawiły po sobie coś więcej niż wspomnienia z pięciu sierpniowych dni. Pozostawiły obrazy, muzykę, rozmowy, nowe znajomości i poczucie, że Gdańsk i Armenia są sobie bliższe, niż mogłoby się wydawać.

I właśnie za tę otwartość, serdeczność i gościnność warto podziękować gospodarzom – Gagikowi Parsamyanowi, Wiceprezesowi Panu Tadeuszowi Serockiemu oraz całemu Związkowi Ormiańskiemu w Gdańsku.

Foto&tekst: Beata Lewandowska