Metropolia Pomorska – ma być z mieszkańcami, nie ponad nimi. Kocham Gdańsk zabiera głos

Metropolia Pomorska – ma być z mieszkańcami, nie ponad nimi. Kocham Gdańsk zabiera głos

Czy mieszkańcy będą mieli realny wpływ na kształt nowej Metropolii Pomorskiej?

To jedno z najważniejszych pytań, jakie stawia środowisko Kocham Gdańsk przed głosowaniem Rady Miasta Gdańska w sprawie utworzenia związku metropolitalnego i udziału w nim Gdańska.
W czwartek, 27 sierpnia 2026 roku o godz. 10:15, przed budynkiem Rady Miasta Gdańska odbył się briefing prasowy Kocham Gdańsk poświęcony procesowi tworzenia Metropolii Pomorskiej, konsultacjom społecznym oraz pracom nad jej pierwszym statutem.

Kocham Gdańsk podkreśla, że popiera ideę utworzenia Metropolii Pomorskiej. Problemy związane z transportem, planowaniem przestrzennym, środowiskiem czy rozwojem gospodarczym nie kończą się bowiem na granicach poszczególnych gmin. Skuteczna współpraca całego obszaru metropolitalnego może przynieść mieszkańcom wymierne korzyści.
Jednocześnie przedstawiciele Kocham Gdańsk zwracają uwagę, że tak istotna zmiana ustrojowa i organizacyjna powinna odbywać się z udziałem mieszkańców, a nie ponad ich głowami.

Opinia radnych nie powinna być formalnością

Rada Miasta Gdańska ma wyrazić pozytywną opinię w sprawie utworzenia związku metropolitalnego i udziału w nim Gdańska. Zdaniem Kocham Gdańsk nie powinna być to jednak wyłącznie formalna procedura.

Skoro ustawodawca przewidział zarówno opinię Rady Miasta, jak i konsultacje z mieszkańcami, radni – jak podkreśla organizacja – powinni przed podjęciem decyzji znać stanowisko mieszkańców i rzeczywiście je uwzględnić. „Najpierw mieszkańcy powinni zostać rzeczywiście wysłuchani. Dopiero potem Rada powinna mówić w ich imieniu »tak«” – wskazuje Kocham Gdańsk.

Kto będzie współdecydował o sprawach Gdańska?

Jednym z głównych argumentów podnoszonych przez organizację jest zakres przyszłych kompetencji Metropolii.
Choć Metropolia Pomorska nie będzie klasycznym kolejnym szczeblem samorządu, ma otrzymać własne zadania, kompetencje, dochody i organy. Będzie wykonywać zadania publiczne we własnym imieniu i na własną odpowiedzialność.
To oznacza, że część decyzji dotyczących mieszkańców Gdańska będzie podejmowana na poziomie metropolitalnym.

Kocham Gdańsk zwraca przy tym uwagę na problem reprezentacji. Mieszkańcy Gdańska wybierają prezydenta miasta i radnych Gdańska, ale nie wybierają władz innych gmin i powiatów uczestniczących w strukturze metropolitalnej. Ich przedstawiciele będą jednak uczestniczyć we współdecydowaniu o sprawach dotyczących całego obszaru Metropolii, a więc także Gdańska.

Zdaniem organizacji właśnie dlatego wraz z przekazywaniem części kompetencji na poziom metropolitalny powinny zostać stworzone silne mechanizmy jawności, konsultacji i społecznej kontroli.
Największe pytanie: co ze statutem?
Kocham Gdańsk zwraca szczególną uwagę na sposób przygotowywania pierwszego statutu Metropolii Pomorskiej.

To właśnie statut ma określić m.in. organizację nowej instytucji oraz zasady i formy udziału mieszkańców w jej działalności. Tymczasem – jak wskazuje organizacja – nie zaplanowano konsultacji społecznych dotyczących tego dokumentu.
W ocenie Kocham Gdańsk jest to poważny problem.

Jak mieszkańcy mają mieć realny wpływ na funkcjonowanie Metropolii, skoro nie będą mogli wypowiedzieć się na temat dokumentu, który ma określić zasady ich udziału w jej działalności? Organizacja uważa, że pierwszy projekt statutu powinien zostać publicznie przedstawiony i poddany rzeczywistym konsultacjom jeszcze przed jego uchwaleniem.

Zastrzeżenia do dotychczasowych konsultacji

Kocham Gdańsk krytycznie ocenia również przebieg spotkania informacyjno-konsultacyjnego, które odbyło się 18 sierpnia na Uniwersytecie Gdańskim.
Według organizacji czas przeznaczony na pytania mieszkańców został skrócony z zapowiadanych dwóch godzin do jednej. Przy około 300 uczestnikach oznaczało to, że nie wszyscy zainteresowani mogli zabrać głos.

Nie uzyskano również – jak podkreślają przedstawiciele Kocham Gdańsk – jednoznacznej deklaracji dotyczącej powołania Komitetu Społecznego lub innych trwałych mechanizmów udziału mieszkańców w działalności przyszłej Metropolii.

Cztery postulaty Kocham Gdańsk

Organizacja przedstawia cztery główne oczekiwania wobec procesu tworzenia Metropolii Pomorskiej:
1. Konsultacje pierwszego statutu
Projekt pierwszego statutu powinien zostać opublikowany i poddany rzeczywistym konsultacjom społecznym przed jego uchwaleniem.
2. Jawny raport z konsultacji
Po zakończeniu konsultacji powinien zostać opublikowany raport zawierający zgłoszone uwagi oraz informacje o sposobie ich rozpatrzenia.
3. Komitet Społeczny Metropolii
W statucie powinno znaleźć się miejsce dla Komitetu Społecznego reprezentującego mieszkańców, organizacje społeczne i przedsiębiorców.
4. Realne narzędzia kontroli
Mieszkańcy powinni otrzymać nie tylko możliwość uczestniczenia w spotkaniach informacyjnych, ale również rzeczywiste instrumenty wpływu na funkcjonowanie Metropolii.

„Metropolia Pomorska – tak. Ale z mieszkańcami, nie ponad nimi”
Dyskusja o Metropolii Pomorskiej nie dotyczy wyłącznie administracyjnych granic czy podziału kompetencji. W tle znajduje się pytanie o to, jak będzie wyglądała demokracja lokalna i udział mieszkańców w podejmowaniu decyzji dotyczących ponad miliona osób.

Kocham Gdańsk przypomina, że Gdańsk ma szczególną tradycję obywatelską – związaną z solidarnością, samoorganizacją i odpowiedzialnością za wspólnotę.
Dlatego, zdaniem organizacji, tworzenie nowej struktury powinno odbywać się przy możliwie wysokim standardzie przejrzystości i społecznego uczestnictwa.
Metropolia może być szansą na lepszą współpracę Pomorza. Nie powinna jednak oznaczać oddalania decyzji od mieszkańców bez jednoczesnego wzmocnienia ich wpływu.

Stanowisko Kocham Gdańsk można więc sprowadzić do jednego hasła:
Metropolia Pomorska – tak. Ale z mieszkańcami, nie ponad nimi.

Gdańsk, 27 sierpnia 2026 r.

b.l.