Rok 2026 oczami trzeciego sektora.
Rok 2026 zapowiada się jako czas wymagający – dla organizacji społecznych, instytucji publicznych, samorządów, biznesu i wszystkich, którzy budują społeczeństwo obywatelskie w Polsce. Kryzysy ostatnich lat – pandemia, wojna w Ukrainie, napięcia ekonomiczne i demograficzne – nie tylko zmieniły codzienność organizacji pozarządowych, ale też postawiły przed nimi nowe oczekiwania. NGO-sy coraz częściej stają się pierwszą linią wsparcia społecznego, działając tam, gdzie system publiczny nie zawsze może dotrzeć wystarczająco szybko i elastycznie.
Właśnie dlatego Pomorska Pracownia Badań Obywatelskich przygotowała publikację „Wyzwania i potrzeby III sektora na 2026 rok” – zbiór tekstów, które w sposób pogłębiony i wieloperspektywiczny pokazują najważniejsze kierunki zmian, ryzyka i szanse stojące przed organizacjami społecznymi w nadchodzącym roku.
To nie jest wyłącznie diagnoza problemów, ale przede wszystkim próba odpowiedzi na pytanie: jak wzmacniać sektor społeczny w świecie rosnącej niepewności?
Odporność organizacji i stabilność finansowania
Autorzy publikacji zwracają uwagę, że jednym z kluczowych wyzwań jest dziś odporność organizacyjna – zdolność NGO do przetrwania i działania w warunkach kryzysów oraz zmienności otoczenia. Rok 2026 przynosi kumulację napięć geopolitycznych, presji inflacyjnej i nowych zagrożeń społecznych, dlatego potrzeba profesjonalizacji i stabilnych fundamentów jest pilniejsza niż kiedykolwiek.
Równolegle mocno wybrzmiewa temat niestabilnego finansowania. Wiele organizacji wciąż funkcjonuje „od konkursu do konkursu”, bez możliwości długofalowego planowania. Publikacja pokazuje, że systemowe rozwiązania – takie jak fundusze stałego wsparcia czy finansowanie kosztów podstawowych – są warunkiem utrzymania usług społecznych i jakości działań.
Zaufanie i partnerstwo jako fundament przyszłości
Ważnym wątkiem publikacji jest także kwestia relacji między sektorami. Piotr Stec podkreśla, że brak zaufania – wynikający ze stereotypów i podziałów – osłabia zdolność sektora do wspólnego reagowania na wyzwania. Zmiany prawa, wdrożenie nowych obowiązków (takich jak KSeF), a także potrzeba planów kryzysowych pokazują, że bez współpracy administracji i NGO nie uda się budować odporności państwa.
Z kolei Łukasz Brządkowski, jako prezydent miasta i były działacz społeczny, wskazuje na praktyczny wymiar partnerstw lokalnych: organizacje muszą być traktowane nie jako „tani wykonawcy usług”, ale jako realni współtwórcy polityk publicznych.
Cyfryzacja, kapitał ludzki i nowe wyzwania współpracy z biznesem
Publikacja zwraca również uwagę na rosnącą wagę kompetencji cyfrowych, automatyzacji i technologii – zarówno jako szansy, jak i wyzwania dla mniejszych NGO. Równolegle omawiany jest kryzys kadrowy sektora: wypalenie zawodowe, niestabilność zatrudnienia i potrzeba inwestowania w ludzi jako najważniejszy zasób organizacji.
Ciekawym dopełnieniem jest też spojrzenie na relacje NGO z biznesem w 2026 roku. Bogusław Wieczorek pokazuje, że zmieniające się otoczenie gospodarcze oraz nowe wymogi raportowania ESG będą wpływały na sposób budowania partnerstw społecznych – bardziej opartych na konkretach niż na deklaracjach.
Publikacja, która daje perspektywę i inspirację
„Wyzwania i potrzeby III sektora na 2026 rok” to lektura dla wszystkich, którzy chcą zrozumieć, w jakim momencie znajduje się dziś sektor społeczny – i co będzie warunkiem jego rozwoju w najbliższych latach.
To także ważny głos w debacie o przyszłości społeczeństwa obywatelskiego: o tym, że NGO-sy nie są dodatkiem do systemu, ale jednym z filarów odporności społecznej, bezpieczeństwa i spójności wspólnot lokalnych.
Zachęcamy do zapoznania się z publikacją i do wspólnej refleksji nad tym, jak w 2026 roku wzmacniać trzeci sektor – w duchu partnerstwa, stabilności i wzajemnego zaufania.
Auorka tekstu:
Marta Dietrich
Socjolożka. Ewaluatorka i badaczka. Ukończyła SWPS Uniwersytet Humanistycznospołeczny w Warszawie. Zanim przeszła do III sektora pracowała w międzynarodowym biznesie jako headhunter i koordynator projektów. Ma doświadczenie we wdrażaniu baz danych typu CRM, planowaniu strategicznym i kształtowaniu wizerunku organizacji. Trenerka z zakresu fundraisingu, koordynacji wolontariatem i komunikacji w organizacji. Na co dzień pracuje w Fundacji RC jako specjalista ds. badań i rozwoju.