„Solidarność ponad granicami”. Międzynarodowa konferencja w 45. rocznicę „Posłania do ludzi pracy Europy Wschodniej”
30 września 2026 roku w historycznej Sali BHP Stoczni Gdańskiej odbędzie się międzynarodowa konferencja „Solidarność ponad granicami”, poświęcona dziedzictwu jednego z najważniejszych dokumentów polskiego ruchu wolnościowego – „Posłania do ludzi pracy Europy Wschodniej”.
Organizatorem wydarzenia jest Fundacja Promocji Solidarności. Konferencja rozpocznie się o godz. 11:00. Wstęp na wydarzenie jest wolny.
Gdańsk – miejsce, z którego popłynęło przesłanie wolności
8 września 1981 roku podczas I Krajowego Zjazdu Delegatów NSZZ „Solidarność” w Gdańsku uchwalono „Posłanie do ludzi pracy Europy Wschodniej”. Był to dokument skierowany do pracowników państw pozostających wówczas w bloku wschodnim – Albanii, Bułgarii, Czechosłowacji, NRD, Rumunii, Węgier oraz Związku Radzieckiego.
Polscy związkowcy wyrazili w nim solidarność z ludźmi, którzy – podobnie jak oni – pragnęli wolności, praw pracowniczych i możliwości tworzenia niezależnych organizacji.
W realiach 1981 roku był to gest o wyjątkowym znaczeniu. „Solidarność” nie ograniczyła swojej działalności wyłącznie do spraw polskich. Jej przesłanie zostało skierowane ponad granicami, do społeczeństw znajdujących się po drugiej stronie żelaznej kurtyny.
Po 45 latach konferencja w Gdańsku stanie się okazją do przypomnienia tego wydarzenia, ale również do postawienia pytań o to, co z idei międzynarodowej solidarności pozostało we współczesnej Europie.
Od historii do współczesności
Program konferencji został podzielony na trzy panele. W dyskusjach spotkają się historycy, przedstawiciele środowisk związkowych i społecznych, eksperci, dyplomaci oraz parlamentarzyści z Polski i innych państw Europy Środkowo-Wschodniej.
Konferencję otworzą przedstawiciele Fundacji Promocji Solidarności i NSZZ „Solidarność” oraz Alojz Peterle, były premier Słowenii.
Następnie prof. Wojciech Polak wygłosi wystąpienie wprowadzające zatytułowane „Posłanie 1981 – akt odwagi, wizji i międzynarodowej solidarności”.
Pierwszy panel poświęcony będzie recepcji „Posłania” oraz działalności NSZZ „Solidarność” w państwach bloku wschodniego. Uczestnicy porozmawiają o nadziei, jaką polski ruch wzbudzał za granicą, ale także o represjach i reakcjach władz komunistycznych.
Drugi panel przeniesie dyskusję do współczesności. Jego tematem będzie dziedzictwo „Posłania” oraz znaczenie współpracy związków zawodowych i organizacji społecznych we współczesnych relacjach społeczno-gospodarczych. W debacie udział wezmą przedstawiciele Białorusi, Węgier, Litwy, Polski i Słowenii.
Ostatnia część konferencji będzie próbą odpowiedzi na pytanie: jak budować realną solidarność w XXI wieku? Rozmowa ma dotyczyć możliwych pól i formatów współpracy w Europie Środkowej i Wschodniej.
Historia, która nadal stawia pytania
Wybór miejsca konferencji nie jest przypadkowy. Sala BHP Stoczni Gdańskiej należy do najważniejszych przestrzeni związanych z historią polskiej „Solidarności”. To właśnie tutaj w sierpniu 1980 roku podpisywano Porozumienia Sierpniowe, które otworzyły nowy rozdział w historii Polski.
Dziś to miejsce jest nie tylko świadectwem przeszłości, ale również przestrzenią debaty o znaczeniu wolności, praw pracowniczych, społeczeństwa obywatelskiego i współpracy między narodami.
Uczestnicy konferencji będą mieli również możliwość zwiedzenia stałej ekspozycji Muzeum Sali BHP.
„Solidarność ponad granicami” – informacje
📅 30 września 2026 r., godz. 11:00
📍 Sala BHP Stoczni Gdańskiej, ul. ks. Popiełuszki 6, Gdańsk
🎟️ Wstęp wolny
Patronat Honorowy: Kancelaria Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej
Organizator: Fundacja Promocji Solidarności
Partnerzy: NSZZ „Solidarność”, Instytut Pamięci Narodowej Oddział w Gdańsku, Instytut Międzymorza
Prawne utrzymanie obiektu wspiera: Instytut Dziedzictwa Solidarności
Patroni medialni: „Tygodnik Solidarność”, Tysol.pl, „Sieci”, wPolityce.pl, wPolsce24.tv, „Do Rzeczy”, Trojmiasto.pl
Konferencja będzie więc nie tylko przypomnieniem wydarzenia sprzed 45 lat. Ma być również przestrzenią rozmowy o tym, czy idea solidarności – rozumianej jako współpraca ludzi i społeczeństw ponad granicami – może nadal stanowić ważny punkt odniesienia dla Europy XXI wieku.
b.l.